(8) Aqua Claudia

De Aqua Claudia werd in 38 begonnen onder het bewind van Caligula, maar pas in 52 in gebruik genomen onder keizer Claudius. De Aqua Claudia is het meest grandioze aquaduct van allemaal. Het water werd opgevangen aan de achtendertigste mijlsteen van de Via Sublacensis en bereikte Rome na een afstand te hebben afgelegd van 68.681 m, waarvan 15.060 m bovengronds. De laatste 10.508 m voor Rome lopen over die beroemde bogen die een van de meest karakteristieke kenmerken zijn van de Campagna Romana. Het water bereikte Rome ad Spem Veterem; het meest in het oog springende deel bevindt zich boven op de Porta Maggiore. Behalve de inscriptie van Claudius staan daar ook de inscripties van Vespasianus (71) en van Titus (81), na restauraties die zij lieten uitvoeren. De bogen van de Aqua Claudia werden dus ook opgenomen in de Aureliaanse muur. Ter hoogte van de Porta Maggiore liet Nero (54-68) een deel van het water afleiden over bogen naar de Caelius, waarbij ongeveer het tracé van de Aqua Appia werd gevolgd, maar dan bovengronds (delen van die bogen zijn nog zichtbaar nabij San Giovanni in Laterano, op de Piazza della Navicella en boven de boog van Dolabella op de Caelius). Vandaar ging het naar de tempel van de vergoddelijkte Claudius, die door Nero omgevormd was tot een nymphaeum (een aan een nimf gewijd, in dit geval enorm complex van fonteinen). Later, onder Septimius Severus (193-211), zou deze aftakking verder lopen naar de Palatijn om er het paleis van deze keizer te bevoorraden. De capaciteit van de Aqua Claudia bedroeg 184.280 kubieke meter of 184.280.000 liter water per dag.

Net als in het geval van de Anio Novus, een ander aquaduct in Rome, werd met de bouw begonnen onder keizer Caligula in 38 n.Chr.. Het aquaduct werd afgerond onder keizer Claudius in 52 n.Chr.. Beide aquaducten werden op 1 augustus 52 ingewijd. De bouwkosten bedroegen 350.000.000 sestertiën.

Na tien jaar in gebruik te zijn geweest, werd de waterleiding in 62 voor negen jaar onderbroken omdat er geen water meer door liep. In 71 liet keizer Vespasianus het aquaduct herstellen. Tien jaar later, in 81, repareerde keizer Titus het aquaduct nogmaals.

In 271 werd een deel van de Aqua Claudia opgenomen in de Aureliaanse Muur. De arcaden van dit deel werden dichtgemaakt, maar het aquaduct bleef wel in bedrijf. De waterleiding liep over de Porta Maggiore in de stadsmuur aldaar, waar de resten van de waterleiding nog goed zichtbaar zijn. Iets verder Rome in kruiste de Aqua Claudia de Aqua Marcia en de Aqua Tepula.

[bewerk] Bouw

De lengte van de Aqua Claudia was ca. 69 km. Hij liep grotendeels ondergronds. Alleen het laatste gedeelte, ca. 15 km, was op pijlers gebouwd. Vlak bij Rome kwamen de Aqua Claudia en de Anio Novus samen en maakten ze gebruik van dezelfde pijlers. De Aqua Claudia liep onder, de Anio Novus boven. Gemiddeld liep er 191.190 kubieke meter water per dag door het Aqua Claudia-aquaduct.

Na het bouwen van de Arcus Neroniani, een van de aftakkingen van de Aqua Claudia, door keizer Nero, kon het aquaduct alle 14 districten van Rome van water voorzien. Nero maakte dankbaar gebruik van de Aqua Claudia omdat de Domus Aurea, zijn paleis, er dicht in de buurt lag. De bogen van deze aftakking hadden een spanwijdte van 7,75 meter, de pijlers hadden een hoogte van 2,30 meter en een breedte van 2,10 meter. Het hoogste punt van de constructie was 16 meter en bestond voornamelijk uit bakstenen.

De bronnen van de Aqua Claudia, de Caeruleus en Curtius, lagen ongeveer 450 meter links van de achtendertigste mijlpaal aan de Via Sublacensis.

1. Aqua Appia
2. Anio Vetus
3. Aqua Marcia
4. Aqua Tepula
5. Aqua Iulia
6. Aqua Virgo
7. Aqua Alsietina
8. Aqua Claudia
   1. Aquaduct van Nero
9. Anio Novus
10. Aqua Traiana
11. Aqua Alexandrina
12. Aqua Felice