 |
|
 |
|
|
|
Geschiedenis van Rome: Begin van de Republiek |
|
Het einde van de koningstijd.Het leger van Tarquinius belegerde de stad Ardea (ca. 30 km ten Z. van Rome). Alle pogingen om de stad door bestorming in te nemen waren mislukt. Daarom besloot Tarquinius om de stad door een beleg tot overgave te dwingen. Maar dat werd een langdurige geschiedenis en de soldaten en officieren verveelden zich dood. Op een middag waren een aantal officieren te gast bij Sextus Tarquinius, de oudste zoon van de koning. Er werd flink getafeld en gedronken. Zo kwam het gesprek op de vrouwen. Iedereen gaf hoog op over zijn eigen vrouw. Toen kwam er één met het volgende voorstel: “Laten we ophouden met opscheppen met woorden. Laten we naar Rome gaan, bij onze vrouwen langs gaan en de feiten voor zich laten spreken. Dan kunnen we daarna beslissen wie de beste vrouw heeft en nog voor de nacht weer in het kamp terug zijn.” Iedereen was het ermee eens en spoorslags reden ze met z’n allen naar Rome. De zonen van de koning hadden weinig reden om trots te zijn op hun vrouwen; ze waren bezig een feest voor te bereiden, zich op te tutten of te luieren. Ook bij de vrouwen van de anderen was het niet beter. Nog bij één vrouw moesten ze langs. De vrouw van Collatinus, een verre neef van de koning. Collatinus woonde even buiten Rome en met z’n allen gingen ze op pad. Toen ze bij het huis van Collatinus kwamen, viel direct op hoe verzorgd en onderhouden alles eruit zag. Collatinus ging hen voor naar binnen. Daar was een jonge vrouw aan het weven, terwijl de slavinnen ijverig met het spinnen van wol of andere vrouwelijke arbeid bezig waren. Blij haar man te zien, sprong Lucretia op en omhelsde hem. Ook heette zij de vrienden van haar man hartelijk welkom en haastte zich naar de keuken om de onverwachte gasten een passend onthaal te bereiden. Direct werd Collatinus gelukgewenst en met algemene stemmen tot winnaar verklaard. Lucretia stak nie alleen in karakter en persoonlijkheid schril af bij de andere vrouwen, maar ook haar natuurlijke eenvoud en schoonheid had diepe indruk gemaakt. In het bijzonder op Sextus Tarquinius. Hij kon er niet van slapen en moest steeds aan haar denken, steeds weer zag hij haar voor zich. Hij hield het niet meer uit. Hij moest haar bezitten, al was het maar voor één keer. |
|
 Sextus Tarquinius en Lucretia |
Een paar dagen later word er tegen de avond op de deur geklopt van Collatinus’ huis. Het is Sextus. Hij zegt tegen de dienaar die opendoet dat hij een vriend van Collatinus en pech heeft met zijn paard en zo kan hij niet meer voor de nacht in het kamp bij Ardea komen. Kan hij hier misschien overnachten? Natuurlijk ontvangt Lucretia de vriend van haar man gastvrij. Na het avondeten brengt Lucretia haar gast naar de logeerkamer en gaat zelf ook slapen. Middenin de nacht werd Lucretia wakker, omdat ze een hand op zich voelde. “Stil”, zei Sextus, “ik ben de zoon van de koning en ik wil met je naar bed.” “Nooit”, riep Lucretia. Sextus pakte zijn dolk en bedreigde daarmee Lucretia “Als je niet meewerkt of om hulp roept, dan zal men morgen hier uw lijk vinden, maar ook het lijk van een naakte slaaf. Dan zal ik Collatinus vertellen hoe ik de echtbreuk van zijn vrouw met een slaaf gewroken heb, maar als je meewerkt zal niemand ooit vernemen wat er deze nacht gebeurd is Dus wat kies je: de dood en eeuwige schande, of één uurtje met een koningszoon? " |
Verbijsterd hoorde Lucretia de ellendeling aan. In zijn door hartstocht verwrongen gelaat zag zij zijn onwrikbare wil om zijn doel te bereiken. Ze sloot haar ogen en gaf toe. In alle vroegte was Sextus naar Ardea teruggekeerd, ervan overtuigd dat niemand ooit iets zou vernemen van zijn schandelijke overwinning op een weerloze vrouw. Kort daarna meldt een vertrouwde dienaar zich bij Collatinus: “Lucretia vraagt of u direct naar haar toekomt en uw beste vriend meeneemt. Er is iets ergs gebeurd. Samen met zijn vriend Brutus ging Collatinus meteen op pad.... |
|
 Lucretia heeft zich net door haar hart gestoken (Rembrandt) |
Toen hij thuis aankwam zag hij dat ook zijn schoonvader met een vriend daar was. Zij troffen Lucretia in haar slaapkamer aan. Bij het zien van haar man barstte Lucretia in snikken uit en het duurde een tijdje voor ze tot spreken in staat was. Toen vertelde ze wat er die nacht gebeurd was. Ze eindigde haar verhaal met woorden: “Denk niet dat ik bang ben voor de dood. Integendeel, maar voordat ik sterf wil ik de zekerheid, dat de ellendeling, die de eer van ons huis en de heilige gastvrijheid geschonden heeft, zijn gerechte straf zal krijgen.” De vier mannen zwoeren haar dat plechtig. “Dank u”, zei Lucretia, “Nu kan ik sterven, want ik kan met deze schande niet verder leven en met dit bezoedelde lichaam mijn man nog aanraken.” Na deze woorden haalde ze ineens de dolk tevoorschijn, die ze onder haar kleed had verborgen, tevoorschijn en stak die in haar hart. Niemand had haar kunnen tegenhouden, zo snel ging het. |
| Terwijl de anderen in diepe versla-genheid terneer zaten, stond Brutus op, pakte het bebloede mes, hield het omhoog en zei: “Bij dit onschuldige bloed zweer ik, en ik roep de onster-felijke goden tot getuigen aan, dat ik alles zal om de gehate familie Tarquinius uit Rome te verdrijven en voor altijd onze stad te verlossen van koninklijke dwingelandij. Daarop gaf hij het mes aan Collatinus en vroeg hem om de eed te herhalen. Ook de beide anderen volgden zijn voorbeeld. Brutus, die steeds zo dom en lomp had geleken, was een ander mens geworden. De anderen accepteerden voortaan automatisch zijn leiding en Brutus bleek een geboren leider. |
 Brutus en de anderen zweren hun eed |
| Ze leggen het lichaam van Lucretia op en baar. Met z’n vieren dragen ze deze en gaan op weg naar Rome. Tegen iedereen die ze tegenkomen vertellen ze wat er gebeurd is. Van alle kanten sloten zich gewapende jongemannen bij de stoet aan, want de haat tegen de Tarquiniërs was groot. Toen ze in Rome op het Forum aankwamen waren ze al tot een aardig legertje aangegroeid. Brutus riep de bevolking op naar het Forum te komen. In groten getale gaven zij gevolg aan zijn oproep. Brutus nam het woord en eerst haalde hij nog eens alle schanddaden van de Tarquiniërs aan: hoe Tarquinius aan de macht gekomen was, hoe zijn vrouw, Tullia, het lijk van haar vader vertrapt had. Daarna dat zijn zoons geen haar beter waren en hij vertelde wat Sextus gedaan had: kijk maar dat onschuldige lichaam van Lucretia, die voorbeeldige Romeinse vrouw. Wat zou er wel niet gebeuren als die Sextus ooit zelf koning werd? Na zijn woorden brak een geweldig gejuich los. Met grote instemming werd Tarquinius van het koningschap vervallen verklaard en werd hij met heel zijn familie voor eeuwig uit Rome verbannen. Tullia had zich al, zodra zij hoorde wat er op het Forum gaande was, ijlings uit de voeten gemaakt. |
|
 L(ucius) Iunius Brutus |
Intussen had het bericht over het gebeurde ook al Ardea bereikt. Tarquinius en zijn zonen haastten zich naar Rome, maar de poorten van Rome bleven voor hen gesloten. In diezelfde tijd waren Brutus en zijn mannen naar het leger in Ardea gegaan. Alle soldaten schaarden zich onder het commando van Brutus en keerden mee terug naar Rome. De Tarquiniërs dropen af naar de Etruskische steden van hun voorgeslacht |
Rome republiek. (510 – 27 v.C.) |
|
In plaats van één koning kwamen er nu twee consuls. Als eerste consuls werden gekozen Brutus en Collatinus, vanwege hun leidende rol in de verdrijving van de gehate Tarquiniërs. Omdat bij het verdrijven van de koningen en het tot stand komen van de nieuwe staatsvorm, het volk de belangrijkste inbreng had, noemde de Romeinen deze staatsvorm: “res publica” (republiek), wat letterlijk “zaak van het volk”, “volksbelang” betekent. Nog één gebeurtenis uit de geschiedenis, die een voor ons onbegrijpelijk stukje Romeinse heldhaftigheid laat zien en een voorbeeld van hoe voor de Romeinen het staatsbelang ging boven het eigen belang. |
|
| Na de verdrijving van de Tarquiniërs had niemand verwacht, dat ze zich daarbij zonder slag of stoot zouden neerleggen. En inderdaad, het duurde niet lang of er verscheen een gezantschap van de Tarquiniërs in Rome. Gelukkig wilde dat gezantschap alleen maar praten over de teruggave van de bezittingen van de koninklijke familie en niet over een eventuele terugkeer. De senaat antwoordde dat daarover beraadslaagd moest worden en dat de gezanten over enkele dagen antwoord zouden krijgen. De gezanten werden ondergebracht bij voorname families en genoten alle vrijheid. Maar de gezanten hadden toch ook nog een andere opdracht van Tarquinius Superbus meegekregen, nl. om te onderzoeken of er nog Romeinen waren die hem graag terug wilden zien. Tijdens hun verblijf ontdekten de gezanten dat er vooral onder de voorname, rijke families velen waren die terugverlangden naar de goede oude tijd. Die mensen konden er maar moeilijk aan wennen, dat ze nu niet zomaar meer konden doen waar ze zin hadden, maar steeds rekening moesten houden met de nu geldende waarden en normen. |
|
| De gezanten zochten voorzichtig contact met de ontevredenen. Juist toen dat contact gelegd was, kregen ze de goedkeuring van de senaat. De gezanten vroegen nog een paar dagen uitstel om het vervoer van al die bezittingen te regelen. Dat kregen ze. Op de avond voor hun vertrek belegden ze een bijeenkomst met de koningsgezinden. Ze legden uit dat ze om Tarquinius te overtuigen wel een schriftelijke verklaring nodig hadden met hun handtekening eronder. De slaaf, die de wijn inschonk, zag wat er gaande was en seinde onmiddellijk Brutus in. Deze kwam direct met zijn soldaten en arresteerde alle betrokkenen en nam de brief als bewijsmateriaal mee. De goedkeuring van de senaat werd onmiddelllijk ingetrokken. De samenzweerders moesten direct terechtgesteld worden, zo luidde het oordeel van het volk |
 De lijken van Brutus' zonen worden thuisgebracht |
Brutus als consul woonde de terechtstelling bij. Toen bleek dat bij de samenzweerders ook zijn beide zoons zaten. Maar zonder een spier te vertrekken liet Brutus ook hen geselen en onthoofden. Nog één poging deden de Tarquiniërs om Rome met geweld terug te veroveren, maar Brutus trok hen aan het hoofd van zijn leger tegemoet en versloeg hen. Zelf liet hij hierbij het leven, maar de republiek was gered |
|
Navigatie op de site : |
| HOME |
| Roma Antica home |
| Roma Moderna home |
| Palatinus |
| Plattegrond Palatinus |
| Geschiedenis van Rome |
